Był czas, że człowiek współczesny i neandertalczyk żyli obok siebie. Co się stało, że neandertalczycy zniknęli? Dlaczego to homo sapiens sapiens przetrwał, a nie jego potężniej zbudowany kuzyn? Na łamach styczniowego numeru Journal of Human Evolution opublikowany został artykuł pt. „Throwing in the Middle and Upper Paleolithic: inferences from an analysis of humeral retroversion”. Wynika z niego, że neandertalczycy wyginęli, bo nie potrafili się posługiwać bronią miotaną.

Brytyjscy antropolodzy ewolucyjni, Jill Rhodes i Steven Churchill prowadzili badania nad zebranym materiałem kopalnym z czasów paleolitu, który zawierał kości zarówno człowieka współczesnego jak i neandertalskiego. Pochodzące sprzed 50 000 lat szkielety ujawniły zaskakującą prawdę: neandertalczycy nie byli w stanie daleko rzucać przedmiotami.

Broń miotana to ważna część arsenału naszych praprzodków. Już 80 000 lat temu posługiwali się oni dzidami i oszczepami. Masowa migracja człowieka współczesnego do Europy, która nastąpiła 30 000 lat później musiała być dla osiadłych na północy neandertalczyków bardzo brutalna – zaledwie kilka tysięcy lat później neandertalczycy znikają z powierzchni Ziemi. Czyżby uzbrojeni w oszczepy i łuki ludzie z łatwością wybili swoich bezbronnych kuzynów?

Patrząc na szkielet neandertalczyka, na pierwszy rzut oka widać, że nie chcielibyśmy walczyć z nim w zapasach. Krótki, masywny korpus i potężne kończyny budziły respekt w bliskim zwarciu. Jeśli jednak przyjrzeć się budowie kości ramiennej, widać coś, co odróżnia go od człowieka współczesnego: jest ona prosta, w przeciwieństwie do naszej, o wyraźnym tyłozgięciu – szczególnie w dominującej ręce.

Właśnie brak tyłozgięcia kości ramiennej w pobliżu obojczyka przesądził o losie neandertalczyków. Im człowiek potrafi lepiej rzucać, tym bardziej wyraźny jest ten detal anatomiczny. Taka budowa zwiększa znacznie ruch mięśni i pozwala rzutowi znad głowy nadać większe przyśpieszenie i i szybkość.

Szkielet neandertalczyka

Według badań pary uczonych wzorce zachowań związane z wykorzystaniem technologii mogą utrwalić się w szkielecie zarówno na drodze genetycznej jak i epigenetycznej. Jeśli neandertalczycy wykorzystywaliby bronie miotane lub miotające, musiałoby to odbić się na ich budowie. Co prawda w ramach stanowisk archeologicznych w Syrii, które obejmowały siedziby nandertalczyków sprzed 70 000 lat, znaleziono ostre kamienie pokryte bituminem – a substancja ta pozwalała łączyć ze sobą części kamienne z drewnianymi. Jednak najwyraźniej nasi wymarli kuzyni nie wyszli poza wykorzystanie dzid o kamiennych ostrzach do bezpośrednich pchnięć.

Dlatego pojawienie się człowieka współczesnego, który potrafił dobrze władać bronią miotaną mogło być tylko początkiem końca tej ludzkiej formy. Warto przypomnieć, że to nie jedyna ewolucyjna przewaga, którą mamy nad pozostałymi hominidami – znacznie lepiej biegamy na długie dystanse (zużywając do tego o 30% mniej energii) i lepiej radzimy sobie z upadkami z wysokości dzięki budowie kości miednicznej.

Źródło: AlphaGalileo

Brak powiązanych artykułów.

Większość uczonych jest przekonana, że zagłada wielkich gadów, do której doszło 65 milionów lat temu, jest efektem kosmicznej katastrofy – uderzenia w naszą planetę wielkiego meteorytu lub komety. Dlaczego jednak we współczesnej faunie lądowej nie można spotkać naprawdę wielkich ssaków – mamutów czy tygrysów szablastozębnych?

Większość dotychczasowych wyjaśnień stawiała na myśliwską działalność naszych praprzodków. Jednak najnowsze badania amerykańskich geofizyków pokazują, że zagłada tych zwierząt mogła być wywołana przez inną kosmiczną katastrofę, która nastąpiła w geologicznej skali czasu zaledwie chwilę temu.

13 000 lat temu, gdy człowiek współczesny chodził już po powierzchni Ziemi, kometa uderzyła w Amerykę Północną. Energia kinetyczna tego uderzenia była porównywalna do eksplozji miliardów ton trotylu, a wywołany nim pożar pochłonął lasy całego kontynentu. Chmura pyłów zakryła niebo, przesłoniła na wiele dziesiątków lat Słońce i w konsekwencji doprowadziła do nowej epoki lodowej, której największe ssaki nie potrafiły przetrwać. Tak przynajmniej wyglądał scenariusz tych zdarzeń według Allena Westa, geofizyka z Arizony, który pracując w zespole pod przewodnictwem Douglasa Kennetta, antropologa z Oregonu, zrekonstruował mechanizm tej kosmicznej katastrofy. Wyniki prac zespołu zostały właśnie opublikowane w magazynie Science.

Według uczonych to właśnie uderzenie komety jest odpowiedzialne za ostatnie zlodowacenie. Bezpośrednim dowodem zderzenia ma być wykrycie za pomocą mikroskopów elektronowych warstwy nanodiamentów w rejonach, które zostały „zbombardowane” materiałem skalnym niesionym w ogonie komety. Takie niewidoczne dla gołego oka diamenty powstają w warunkach wysokich ciśnień i temperatur, które mogą zaistnieć w naturze tylko w wyniku kosmicznych zderzeń. Podobne ślady odkryto m.in. w rejonie rzeki Tunguska na Syberii, znanej z katastrofy, która w 1908 roku zniszczyła setki kilometrów kwadratowych tajgi.

Odkryte przez amerykańskich badaczy warstwy nanodiamentów znajdowały się w największym zagęszczeniu w pobliżu miasta Chicago, rejonie uznanym za epicentrum katastrofy. Wydobyto je z warstw osadów odpowiadających młodszemu dryasowi, późnoglacjalnej fazy stratygraficznej, która trwała od 12,8 do 11,6 tysięcy lat temu. Pod tą warstwą osadów łatwo jest znaleźć skamieniałości wielkich zwierząt. Powyżej nich nie ma już niczego takiego.

Biolodzy są przekonani, że właśnie w okresie młodszego dryasu zniknęły z powierzchni Ziemi ostatnie mamuty, szablastozębne tygrysy i inni przedstawiciele megafauny. Antropolodzy z kolei dodają, że w tym samym czasie zniknęli przedstawiciele kultury Clovis, paleolitycznej społeczności łowców-zbieraczy, pierwszych ludzi, którzy żyli w Ameryce Północnej. Wszystkie pozostałości po nich również przykryte są warstwą nanodiamentów.

Jak widać zatem, kosmiczne katastrofy nie są w skali geologicznej niczym rzadkim. Masowe wymieranie dinozaurów pod koniec kredy i masowe wymieranie ssaczej megafauny pod koniec młodszego dryasu mogły być spowodowane zjawiskiem tego samego rodzaju. Czy ludzkość znajdzie sposób, by nie stać się ofiarą podobnej katastrofy, po której całym dorobku pozostaną jedynie pokryte nanodiamentami skamieniałości w warstwie osadów z okresu holocenu?

Brak powiązanych artykułów.